Ο λαβύρινθος της μοναξιάς

«Η μοναξιά, το να νιώθει κανείς και να ξέρει ότι είναι μόνος, απόμακρος από τον κόσμο και ξένος προς τον εαυτό του, χωριστός απ' αυτόν, δεν αποτελεί αποκλειστικό χαρακτηριστικό του Μεξικανού. Όλοι μας, κάποια στιγμή της ζωής μας, νιώθουμε μόνοι. Κι ακόμη χειρότερα: Είμαστε μόνοι.

Η ζωή είναι αποκοπή απ' αυτό που ήμασταν και βάπτισμα σε αυτό που θα γίνουμε, σε ένα πάντα παράδοξο μέλλον. Η μοναξιά είναι ο έσχατος κύκλος της ανθρώπινης μοίρας. Ο άνθρωπος είναι το μοναδικό ον που νιώθει μόνο και το μοναδικό που αποζητεί τους άλλους.

Στον Πατρίκ Μοντιανό το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2014

Χαμηλόφωνος, αισθαντικός, χειρουργός μνήμης και υφαντουργός ιδιαίτερης ατμόσφαιρας, ο Γάλλος συγγραφέας Πατρίκ Μοντιανό (Patrick Modiano) είναι ο φετινός νικητής του Νομπέλ Λογοτεχνίας.

Ο 69χρονος Μοντιανό, που τα τελευταία χρόνια γνωρίζει ολοένα και μεγαλύτερη διεθνή αναγνώριση (Αυστριακό Κρατικό Βραβείο για την Ευρωπαϊκή Λογοτεχνία, 2012) είναι στην πατρίδα του αναγνωρισμένη αξία (Βραβείο Γαλλικής Ακαδημίας 1972, Βραβείο Γκονκούρ 1978 και Παγκόσμιο Βραβείο Cino Del Duca του Institut de France 2010).

Ήταν όλοι τους τόσο καλά παιδιά...

Το κολέγιο Βαλβέρ, στα περίχωρα του Παρισιού, έχει για οικότροφους «καλά παιδιά», λίγο πολύ εγκαταλελειμμμένα από τις οικογένειές τους -ανθρώπους πλούσιους ή κατεστραμμένους, άστατους, κοσμοπολίτες, ύποπτους.

Εδώ συναντούμε για πρώτη φορά και τη μικρή Μπιζού η οποία πρωταγωνίστησε αρκετά χρόνια μετά στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Πατρίκ Μοντιανό που κυκλοφορεί επίσης από τις εκδόσεις Πόλις.

Τα παιδιά αυτά κάνουν εκεί τις σπουδές τους, πλέκουν φιλίες μεταξύ τους και με τους καθηγητές τους, τύπους συνήθως γραφικούς. Έπειτα, η ζωή τα σκορπίζει.

Στο café της χαμένης νιότης

"Παρίσι, δεκαετία του '60· μια νεαρή γυναίκα εξαφανίζεται. Το μόνο που γνωρίζουμε γι' αυτήν είναι το ψευδώνυμο της: Λουκί. Συχνάζει μαζί με άλλους μποέμ τύπους στο "Cafe της χαμένης νιότης".

Μα ποια ήταν; Ο Πατρίκ Μοντιανό δίνει τον λόγο σε όλους όσοι τη γνώριζαν, μα ελάχιστα την ήξεραν πραγματικά: έναν ιδιωτικό ντετέκτιβ, έναν φοιτητή, έναν εκκολαπτόμενο μυθιστοριογράφο, αλλά και τον σύζυγο της Λουκί. Παράλληλα την ακούμε να περιγράφει τη ζωή της, μια ζωή χωρίς ορίζοντα, σ' ένα Παρίσι φωτογραφημένο σε άσπρο-μαύρο.

Η μικρή Μπιζού

Γαλλία. Παρίσι. Οι στάσεις του μετρό, το Δάσος της Βουλόνης, τα Μεγάλα Βουλεβάρτα, οι λεωφόροι και οι δρόμοι, οι σιδηροδρομικοί σταθμοί (ως τόποι αφίξεων, χωρισμών, αλλά και, κυρίως, σαν πάγια υπενθύμιση της δυνατότητας φυγής)· τα cafes και τα καμπαρέ, ο τοίχος του δωματίου πάνω στον οποίο πέφτουν οι χρωματιστές ανταύγειες, τα τρία σκαλοπατάκια που είναι ντυμένα με το άσπρο χνουδωτό ύφασμα...

Όλα επανέρχονται απαράλλαχτα, σαν λάιτ μοτίφ, σαν μουσικές φράσεις μιας φούγκας που επικυρώνει το μπαρόκ του κόσμου.

Νυχτερινό ατύχημα

Tι ακριβώς είναι μια «χαμένη αρμονία»;

Το ίδιο αναρωτιέται κι ο αφηγητής αυτού του εκπληκτικού, μικρού και συμπυκνωμένου μυθιστορήματος που, αφού το καταπιείς, εκρήγνυται μέσα σου σε σοφές ιαματικές δόσεις καλαισθησίας, μελαγχολίας και συγκίνησης.

Γι' άλλη μια φορά, ο Patrick Modiano, αυτός ο ευπατρίδης της νοσταλγίας, καταδύεται στο σκοτεινό πηγάδι του χρόνου, μήπως και σπάσει το ρεκόρ παραμονής κάτω απ' το σήμερα - με τη διαφορά, ότι, και πάλι, αυτός που κρατάει την αναπνοή του, είναι ο αναγνώστης...

Ντόρα Μπρούντερ

"Θα αγνοώ για πάντα πώς περνούσε τις μέρες τις, πού κρυβόταν, μαζί με ποιον ήταν τους μήνες του χειμώνα της πρώτης φυγής της και τις λίγες βδομάδες της άνοιξης που πάλι το είχε σκάσει. Αυτό είναι το μυστικό της. Ένα μικρό και πολύτιμο μυστικό που οι δήμιοι, τα εντάλματα, οι καλούμενες Αρχές Κατοχής, το Ντεπό, οι στρατώνες, τα στρατόπεδα, η Ιστορία, ο χρόνος -καθετί που σε κηλιδώνει και σε φθείρει- δε θα μπορέσουν να της το κλέψουν".

Στην Άλις Μονρό το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2013

Η καλύτερη ιστορία της ζωής της γράφεται τώρα για την 82χρονη Καναδή συγγραφέα Άλις Μονρό -μία από τις πιο γνωστές και σημαντικές διηγηματογράφους παγκοσμίως.

«Μαμά, κέρδισες!». Έτσι έμαθε πριν από λίγα λεπτά η Άλις Μονρό ότι της απονεμήθηκε το Νόμπελ Λογοτεχνίας. 

Μ' αγαπάει δεν μ' αγαπάει

Εννιά ανθρώπινες ιστορίες ξετυλίγονται από την πένα της κορυφαίας διηγηματογράφου Άλις Μονρό.

Η μοίρα μιας γεροντοκόρης οικονόμου αλλάζει απροσδόκητα από μια φάρσα.

Μια φοιτήτρια ανακαλύπτει κατά την επίσκεψή της σε μια θεία της ένα μυστικό του παρελθόντος.

Μια γυναίκα αναπολεί τη σύντομη ερωτική της συνάντηση με έναν άγνωστο και πώς αυτή η ανάμνηση την έχει στηρίξει σε όλη της τη ζωή.

Πάρα πολλή ευτυχία

Μια μητέρα λυτρώνεται με τον πλέον απρόσμενο τρόπο από τον αβάσταχτο πόνο που της προκάλεσε η απώλεια των τριών παιδιών της, μια νέα γυναίκα αντιδρά με έξυπνο, αν και όχι ακριβώς αξιοθαύμαστο, τρόπο στην ασυνήθιστη και ταπεινωτική αποπλάνηση που υπέστη, οι «βαθιές-τρύπες» ενός γάμου.

Και στην ιστορία που έδωσε στο βιβλίο τον τίτλο του, συνοδεύουμε τη Σοφία Κοβαλέφσκι -μια Ρωσίδα εμιγκρέ και μαθηματικό του τέλους του 19ου αιώνα- σ' ένα ταξίδι στο καταχείμωνο από τη Ριβιέρα, όπου επισκέπτεται τον εραστή της, στο Παρίσι, τη Γερμανία, τη Δανία, όπου έχει μια μοιραία συνάντηση με έναν ντόπιο γιατρό, και τέλος στη Σουηδία, όπου διδάσκει στο μοναδικό πανεπιστήμιο της Ευρώπης που δέχτηκε να προσλάβει γυναίκα μαθηματικό.

Ενώπιον του θρόνου

Οι σημαντικότεροι ηγέτες στην ιστορία της Αιγύπτου προσέρχονται ένας-ένας στην επιβλητική Αίθουσα της Δικαιοσύνης και απολογούνται για τα πεπραγμένα τους ενώπιον του Θεού Όσιρι και της Ίσιδας.

Είναι όλοι εκεί: από τους Φαραώ Χέοπα και Ραμσή και τη Βασίλισσα Χατσεπσούτ μέχρι τους προέδρους Γκαμάλ Αμπντ ελ Νάσερ και Ανουαρ αλ Σαντάτ.

Ο ευτυχισμένος θάνατος

Το θέμα αυτού του μυθιστορήματος του Αλμπέρ Καμύ είναι η επίμονη αναζήτηση της ευτυχίας ακόμα κι όταν το τίμημά της είναι το έγκλημα.

Τις περιπέτειες του ήρωα, του Μερσώ (το ίδιο όνομα με τον πρωταγωνιστή του Ξένου), τροφοδοτεί η εμπειρία μιας δύσκολης και παθιασμένης νιότης - φτώχια, αρρώστια, ταξίδια στην Κεντρική Ευρώπη και στην Ιταλία, η ζωή συντροφιά με τις τρεις φίλες του στο "Σπίτι μπροστά στον Κόσμο" ("ένα σπίτι στο οποίο δεν διασκεδάζεις αλλά ένα σπίτι όπου νιώθεις ευτυχισμένος") αλλά και η μοναχική ζωή στα ριζά του βουνού Σενουά.

Ομορφιά και θλίψη

Το μυθιστόρημα "Ομορφιά και θλίψη" είναι το τελευταίο μεγάλο έργο του Καουαμπάτα και κατέχει από πολλές απόψεις θέση κατακλείδας της σπουδαίας καριέρας του νομπελίστα συγγραφέα.

Είναι η ιστορία ενός μεσήλικα συγγραφέα, του Όκι, που μετά από περίπου ένα τέταρτο του αιώνα πηγαίνει στο Κιότο για να ξαναβρεί τον μεγάλο του έρωτα, την Οτόκο, που έχει γίνει στο μεταξύ γνωστή ζωγράφος.

Χίμαιρα

"Η μάνα μου και η ζωή μου υπήρξαν για μένα ταυτόσημες έννοιες. Το νήμα της ζωής της κόπηκε, αλλά εκείνη εξακολουθεί να υπάρχει και να ανασαίνει στο βάθος της δικής μου ψυχής... Μου έδωσε μεγαλύτερη χαρά από όση άξιζα, μου χάρισε περισσότερη ευτυχία από όση ευχήθηκα . Δεν αγάπησα κανέναν όσο αγάπησα εκείνη, αλλά ούτε μίσησα άνθρωπο περισσότερο από αυτήν..."

Το χρυσό σημειωματάριο

Το "Το χρυσό σημειωματάριο" εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1962 και θεωρείται πλέον ένα από τα μείζονα μυθιστορήματα του 20ού αιώνα. Αφηγείται την ιστορία της Άννας Βουλφ, μιας χωρισμένης μητέρας και μυθιστοριογράφου, η οποία παλεύει ενάντια στο συγγραφικό μπλοκάρισμα στο Λονδίνο της δεκαετίας του '50.

Από φόβο μήπως τρελαθεί, καταγράφει τα βιώματά της σε τέσσερα χρωματιστά σημειωματάρια. Στο μαύρο σημειωματάριο καταγράφει τη συγγραφική της ζωή, στο κόκκινο τις πολιτικές της απόψεις, στο κίτρινο τη συναισθηματική της ζωή και στο μπλε καθημερινά γεγονότα.

Νόμπελ Λογοτεχνίας 2010

Στον Περουβιανό συγγραφέα Μάριο Βάργκας Λιόσα απονέμεται το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2010, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Σουηδικής Βασιλικής Ακαδημίας.

Στην ανακοίνωση της επιτροπής αναφέρεται ότι το βραβείο απονέμεται στον 74χρονο Περουβιανό συγγραφέα «για τη χαρτογράφηση των δομών της εξουσίας και τις διεισδυτικές εικόνες της αντίστασης του ατόμου, της εξέγερσης και της ήττας του».

Ο Μάριο Βάργκας Λιόσα έχει γράψει περισσότερες από 30 νουβέλες, θεατρικά έργα και πραγματείες.